Nasza historia

USA250

Świętujemy 250 lat niepodległości Stanów Zjednoczonych

Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie wraz z narodem polskim z dumą dołącza do Stanów Zjednoczonych w świętowaniu 250. rocznicy amerykańskiej niepodległości. Trudno wyobrazić sobie bardziej znaczące miejsce dla tych uroczystości niż Kopiec Kościuszki w Krakowie — najbardziej symboliczne polsko-amerykańskie miejsce, w którym dziedzictwo Tadeusza Kościuszki, bohatera wolności po obu stronach Atlantyku, wciąż inspiruje kolejne pokolenia. Te historyczne obchody na Kopcu Kościuszki, w samym sercu polskiej historii, staną się wymownym symbolem trwałej przyjaźni i wspólnych wartości łączących Polskę i Stany Zjednoczone.

Wizualizacja Kopca Kościuszki z flagą amerykańską
Portret Tadeusza Kościuszko

Tadeusz Kościuszko: Dwa narody – jeden bohater

Nie ma większego polsko-amerykańskiego bohatera i orędownika wolności niż Tadeusz Kościuszko (1746–1817). Wybitny inżynier wojskowy i człowiek niezachwianych ideałów, Kościuszko służył jako generał brygady w armii amerykańskiej podczas wojny o niepodległość. Zaprojektował kluczowe umocnienia, w tym fortyfikacje w West Point, gdzie później powstała Akademia Wojskowa Stanów Zjednoczonych, oraz odegrał decydującą rolę w amerykańskim zwycięstwie pod Saratogą — punkcie zwrotnym rewolucji. Za wybitną służbę został przyjęty do Towarzystwa Cyncynatów.

Bliski przyjaciel George’a Washingtona, Kościuszko był podziwiany za swoją prawość, odwagę i oddanie wolności. Głęboko wierząc w równość wszystkich ludzi, w swoim amerykańskim testamencie powierzył Thomasowi Jeffersonowi zadanie wykorzystania swojego majątku na wykupienie z niewoli i edukację osób zniewolonych — ponadczasowe świadectwo jego przekonania, że wolność powinna przysługiwać wszystkim.

Później powrócił do Europy, aby stanąć na czele narodowego powstania w obronie niepodległości Polski. Do dziś Kościuszko pozostaje światowym symbolem walki o wolność i sprawiedliwość oraz trwałej polsko-amerykańskiej przyjaźni.

Amerykańska droga Kościuszki

Poznaj najważniejsze momenty, w trakcie których Tadeusz Kościuszko wniósł istotny wkład w walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

1776-1783
Rola Kościuszki w amerykańskiej wojnie o niepodległość

Tadeusz Kościuszko, młody inżynier wojskowy z Rzeczypospolitej Obojga Narodów, przeprawił się przez ocean, aby wesprzeć walczące o wolność amerykańskie kolonie. Jego wiedza w dziedzinie fortyfikacji i strategii uczyniła go jednym z najcenniejszych europejskich sojuszników amerykańskiej rewolucji.

18 października 1776
Mianowanie na inżyniera wojskowego w stopniu pułkownika

Zaledwie kilka miesięcy po przybyciu do Filadelfii Kościuszko został mianowany inżynierem w stopniu pułkownika w Armii Kontynentalnej. Było to wyjątkowe wyróżnienie, świadczące o zaufaniu, jakie Ojcowie Założyciele pokładali w jego umiejętnościach.

Przed 19 września 1777
Fortyfikacja Bemis Heights pod Saratogą

Kościuszko zaprojektował system umocnień na Bemis Heights nad rzeką Hudson, przekształcając teren w twierdzę. Dzięki jego pracy siły amerykańskie były w stanie powstrzymać natarcie potężnej armii brytyjskiej.

17 października 1777
Kapitulacja Brytyjczyków pod Saratogą

Bitwa pod Saratogą zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Amerykanów. Fortyfikacje Kościuszki odegrały kluczową rolę, a triumf skłonił Francję do zawarcia oficjalnego sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi — był to punkt zwrotny, który zmienił przebieg wojny.

1778-1780
Budowa umocnień West Point

Przez dwa lata Kościuszko nadzorował budowę fortyfikacji w West Point nad rzeką Hudson. Zaprojektowany przez niego system fortów, redut i przeszkód stał się najsilniejszą twierdzą w Ameryce. Dziś w West Point znajduje się Akademia Wojskowa Stanów Zjednoczonych — żywe dziedzictwo jego pracy.

1780-1782
Kościuszko jako główny inżynier Armii Południowej pod dowództwem generała Nathanaela Greene’a

Na Południu Kościuszko musiał dostosować się do trudnych warunków — bagien, upałów i ograniczonych zasobów. Jego umiejętności w zakresie budowy mostów i mobilnych umocnień pozwalały wojskom Greene’a sprawnie manewrować, unikać klęski i stopniowo osłabiać Brytyjczyków w Karolinach i Georgii.

13 października 1783
Awans na generała brygady i członkostwo w Towarzystwie Cyncynatów

Po wywalczeniu niepodległości Kościuszko został awansowany do stopnia generała brygady Armii Kontynentalnej. Został również przyjęty do Towarzystwa Cyncynatów, elitarnego stowarzyszenia oficerów, którzy walczyli o wolność Ameryki.

Sierpień 1797 – czerwiec 1798
Drugi pobyt Kościuszki w Stanach Zjednoczonych

Po upadku insurekcji w Polsce i uwięzieniu w Rosji Kościuszko powrócił do Stanów Zjednoczonych. Witany jako bohater, ponownie spotkał się z dawnymi towarzyszami broni i był honorowany jako symbol wspólnych ideałów wolności.

Przed 5 maja 1798
Testament na rzecz wolności osób zniewolonych

W jednym ze swoich najbardziej niezwykłych gestów Kościuszko sporządził testament, w którym przeznaczył swój amerykański majątek na wykupienie z niewoli zniewolonych Afroamerykanów oraz na zapewnienie im edukacji. Pragnął, aby idea wolności, o którą walczył, objęła również tych, którym odmawiano jej w największym stopniu.

Kopiec Kościuszki w Krakowie

Latarnia polsko-amerykańskiej wolności

Po śmierci Kościuszki w 1817 roku pamięć o nim była szczególnie pielęgnowana w ukochanym przez niego Krakowie — mieście, w którym złożył przysięgę walki o niepodległość Polski i został pochowany.

Aby uczcić jego pamięć i bohaterską walkę o wolność, naród polski — mimo życia pod obcym panowaniem — w latach 1820–1823, niemal nadludzkim wysiłkiem, usypał Kopiec Kościuszki. W jego wnętrzu złożono ziemię z amerykańskich pól bitewnych, na których Kościuszko walczył o wolność. Przez lata niewoli pod panowaniem trzech obcych mocarstw — Rosji, Prus i Austrii — Kopiec Kościuszki stał się świętym symbolem niezłomnego ducha Polski, milczącą obietnicą, że umiłowania wolności przez naród nie da się pogrzebać i że pewnego dnia Polska odrodzi się ponownie. Dziś Kopiec Kościuszki, górujący nad Krakowem i otoczony XIX-wiecznymi fortyfikacjami, mieści Muzeum Kościuszkowskie, Bibliotekę Kościuszkowską oraz Salę Niepodległości im. Tadeusza Kościuszki i pozostaje trwałym symbolem wolności oraz polsko-amerykańskiej przyjaźni. Jest miejscem pielgrzymek Polaków z całego świata — żywym świadectwem wiary, wolności i narodowej dumy — symbolicznie położonym przy al. Waszyngtona 1.

Kopiec Kościuszki
Model wykonał Kraków 3D
Grupa Komitetu Kopca Kościuszki w Krakowie

Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie

Strażnik dziedzictwa Tadeusza Kościuszki

Logo Komitetu Kopca Kościuszki

Założony w 1820 roku Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie zajmuje się ochroną dziedzictwa Tadeusza Kościuszki — bohatera wolności i demokracji zarówno w Polsce, jak i w Stanach Zjednoczonych.

W ciągu ponad 200 lat swojej działalności Komitet chronił historyczny Kopiec Kościuszki górujący nad Krakowem i do dziś realizuje swoją misję poprzez organizację międzynarodowych wydarzeń, programów edukacyjnych i kulturalnych oraz prowadzenie Muzeum Kościuszkowskiego.

Komitet jest jedną z najstarszych nieprzerwanie działających organizacji obywatelskich w Europie i jedyną tego rodzaju organizacją, która powstała w narodzie pozbawionym własnej państwowości — utworzoną pod zaborami jako patriotyczny akt jedności i pamięci. Do dziś Komitet pielęgnuje wspólną polsko-amerykańską historię, stoi na straży wspólnych wartości wolności i sprawiedliwości oraz chroni ideały, o które walczył Tadeusz Kościuszko. Rozwija również relacje z polskimi społecznościami na całym świecie — zwłaszcza z prężną Polonią amerykańską — umacniając trwałe więzi między pokoleniami i kontynentami.

Flagi Polski i Stanów Zjednoczonych

Relacje polsko-amerykańskie

Relacje polsko-amerykańskie są wyjątkowe — głęboko zakorzenione we wspólnych ideałach wolności, demokracji i godności człowieka. Od czasów Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego, którzy walczyli o niepodległość Stanów Zjednoczonych, po niezachwiane amerykańskie wsparcie dla polskich dążeń do wolności, nasze narody stały ramię w ramię w obronie wspólnych wartości. Na przestrzeni dziejów — zarówno w chwilach wielkiej nadziei, jak i w czasach niepewności — Stany Zjednoczone pozostawały niezawodnym sojusznikiem i ważnym gwarantem bezpieczeństwa Polski.

Dziś sojusz ten nadal odgrywa kluczową rolę w ramach NATO, przyczyniając się do zapewnienia pokoju i stabilności w Europie Środkowo-Wschodniej. Jednocześnie współpraca polsko-amerykańska rozwija się w wielu dziedzinach — od kultury i edukacji po biznes i innowacje. Amerykańskie firmy należą do najbardziej aktywnych inwestorów w Polsce, a wymiana akademicka rozwija się dzięki takim programom jak Fulbright Poland, łącząc kolejne pokolenia studentów, naukowców, specjalistów i liderów.

Więź między naszymi krajami wzmacnia prężna społeczność polsko-amerykańska w Stanach Zjednoczonych, licząca niemal dziesięć milionów osób, które noszą polskie dziedzictwo w sercu i z dumą uznają oba kraje za swój dom. Polskę i Stany Zjednoczone łączy nie tylko wspólna przeszłość, lecz także wspólna przyszłość — budowana na wolności, przyjaźni i wzajemnym szacunku.